Şok Muhafaza ve Şoklama Üniteleri

Şok Muhafaza ve Şoklama Üniteleri

Şok muhafaza ve şoklama üniteleri, ürünlerin iç yapısını bozmadan, kalite ve tazeliğini maksimum seviyede koruyarak hızlı sıcaklık düşüşü sağlamak amacıyla kullanılan ileri teknoloji soğutma sistemleridir. Özellikle gıda sektöründe, mikrobiyal faaliyetlerin durdurulması, raf ömrünün uzatılması ve ürün kayıplarının önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

sahınsan, farklı ürün tipleri ve kapasite ihtiyaçlarına göre şok soğuk odalar, IQF (Individually Quick Frozen) sistemleri ve özel şoklama tünelleri için mühendislik esaslarına dayalı çözümler sunar.

Şok Soğuk Odalar

Şok soğuk odalar, ürün sıcaklığını kısa süre içerisinde +90°C ile +20°C aralığından 0°C ile -40°C seviyelerine düşürmek üzere tasarlanmış yüksek kapasiteli sistemlerdir. Bu hızlı sıcaklık düşüşü sayesinde hücre yapısı korunur, ürünün doku, renk ve besin değeri muhafaza edilir.

Şok soğuk oda sistemleri;

• Yüksek hava debili evaporatörler
• Güçlü kompresör grupları
• Homojen hava dağılımı sağlayan özel fan dizaynları
• Hassas sıcaklık ve zaman kontrollü otomasyon sistemleri

ile donatılmaktadır.

Isı yükü hesapları; ürün cinsi, ürün kalınlığı, giriş sıcaklığı ve hedeflenen çıkış sıcaklığı dikkate alınarak yapılır. Bu sayede sistemler, gereksiz enerji tüketimine yol açmadan maksimum performans sağlar.

IQF (Individually Quick Frozen) Sistemleri

IQF sistemleri, ürünlerin birbirine yapışmadan tek tek dondurulmasını sağlayan ileri seviye şoklama teknolojileridir. Özellikle sebze, meyve, deniz ürünleri ve hazır gıdalarda tercih edilir.

IQF tünellerinde;

• Yüksek hızda sirküle edilen soğuk hava
• Akışkan yatak (fluidized bed) prensibi
• Hassas sıcaklık ve hız kontrolü

kullanılarak ürünler çok kısa sürede -18°C ve altı sıcaklıklara indirilir.

Bu yöntem sayesinde:

• Ürünler serbest akışlı kalır
• Çözündürme sonrası kalite kaybı minimum olur
• Porsiyonlama ve paketleme süreçleri kolaylaşır

IQF sistemleri, yüksek kapasite ve sürekli üretim hatlarına entegre edilebilen yapılarıyla endüstriyel tesislerde önemli avantajlar sunar.

Şoklama Tünelleri (Spiral, Lineer ve Özel Tasarımlar)

Şoklama tünelleri, üretim hattına entegre çalışan ve yüksek hacimli ürünlerin kısa sürede dondurulmasını sağlayan sistemlerdir. Ürün tipine ve tesis yapısına göre;

• Lineer şoklama tünelleri
• Spiral şoklama tünelleri
• Özel tasarım konveyörlü sistemler

şeklinde projelendirilebilir.

Bu sistemlerde hava akışı, ürün yüzeyine maksimum temas edecek şekilde optimize edilir. Böylece donma süresi kısalır ve ürün yüzeyinde buz kristali oluşumu minimum seviyeye indirilir.

Soğutma Teknolojisi ve Enerji Verimliliği

Şok muhafaza ve şoklama ünitelerinde kullanılan soğutma sistemleri; yüksek COP değerleri, düşük enerji tüketimi ve çevre dostu soğutucu akışkanlar esas alınarak tasarlanır. Uygulamaya göre CO₂ (R744), NH₃ (R717) veya düşük GWP değerine sahip alternatif akışkanlar tercih edilebilir.

Frekans kontrollü kompresörler, fan hız kontrolü ve gelişmiş otomasyon altyapısı sayesinde kısmi yüklerde dahi yüksek verim elde edilir. Bu yaklaşım, işletme maliyetlerini düşürürken sistem ömrünü uzatır.

Şok muhafaza ve şoklama üniteleri; ürün kalitesi, gıda güvenliği ve operasyonel verimlilik açısından modern endüstriyel tesislerin vazgeçilmez bir parçasıdır. sahınsan, System, şok soğuk odalar, IQF sistemleri ve özel şoklama tünellerinde yüksek mühendislik yaklaşımı ile güvenilir, verimli ve sürdürülebilir çözümler sunar.

Ürün Bazlı Şoklama Süreleri – Teknik Referans Tablosu

🔹 Not: Şoklama süresi uzadıkça ürün yüzeyinde büyük buz kristalleri oluşur. Bu durum çözündürme sonrası doku kaybına neden olur. Bu yüzden yüksek hava hızı ve doğru evaporatör seçimi kritik öneme sahiptir.

IQF Proses Akış Adımları

1. Ürün Kabul & Ön Hazırlık

• Yıkama
• Ayıklama
• Boyutlandırma / kesim
• Fazla yüzey neminin alınması

2. Ön Soğutma (Opsiyonel)

• Ürün sıcaklığı +5 / +10 °C seviyelerine düşürülür
• IQF tüneline giriş yükü dengelenir

3. IQF Şoklama Tüneli (Fluidized Bed)

• Yüksek hızlı soğuk hava akışı
• Akışkan yatak prensibi
• Ürünler hava içinde askıda tutulur
• Hedef sıcaklık: -18 °C ve altı
• Dondurma süresi: dakikalar seviyesinde

4. Eleme & Yapışma Kontrolü

• Serbest akışlı ürün kontrolü
• Topaklanan ürünlerin ayrılması

5. Paketleme & Şok Muhafaza

• Tartım
• Paketleme
• -18 °C / -25 °C muhafaza depolarına transfer

IQF Sistemlerinin Teknik Avantajları

• Ürünler tek tek donar, topaklanma olmaz
• Çözündürme sonrası doku ve lezzet kaybı minimumdur
• Yüksek üretim kapasitesi
• Otomasyon ile tam kontrol edilebilir proses
• Paketleme ve porsiyonlama kolaylığı